Bu yazının üzerinden 1 yıl 11 ay 19 gün geçmiş. Yani artık burda yazılanlar güncelliğini yitirmiş olabilir. En iyis siz Anasayfa ya da bi göz atın ;)

Yanlış hatırlamıyorsam bu kitabı ilk kez Ege Üniversitesi İstatistik Araştırma Topluluğu‘nun düzenlediği bi seminerde İsmail Türkmen den duymuştum. İnternette ufak bi araştırma yapmış olsam da kitabı edinmem 3-5 gün öncesine dayanıyor.

Arkadaşlarla Forum Bornova‘ya gittiğimizde kazara D&R a uğramış ve kazara kitabı almış bulundum. Üstelik ellerinde son 1 tane kalmış. Bu kadar tesadüf hoşuma gitmedi desem yalan olmaz hani. Neyse kitabı dün gece okuyup bitirdim. Zaten 127 sayfalık kısa bir kitap. Buna rağmen gayet bilgi dolu. Bugüne kadar en çok satılan istatistik kitabıymış bu arada hemen belirteyim.

Kitap 1954 yılında yazıldığı için içerdiği örnekler haliyle eski. Ancak o örneklerde yapılanlar bugün de yapıldığı için pek yabancılık çekmiyorsunuz. Kitabın arka kapağındaki yazı şöyle:

“Üç çeşit yalan vardır: yalan, kuyruklu yalan ve istatistik.”

Bu kitap istatistiğin bir aldatmaca aracı olarak kullanılma yöntemlerini açıklıyor. Kitapta yer alan istatistiksel hile ve yalanlar çok geniş bir alandan derlendi.

Sayılara meraklı bir kültürde, istatistiğin sırlarla dolu dili, sansasyon yaratmak, abartmak, karıştırmak ve gereğinden fazla basite indirgemek amacıyla kullanılabilir. Yani bu okuduklarımızın, duyduklarımızın, mutlaka doğru olması gerekmediği anlamına geliyor. Ortalamalar, ilişkiler, trendler ve grafikler göründükleri gibi olmayabilir. Ortada gözle görünenden fazla bir şey çoğu zaman da eksik bir şey vardır. Tıpkı “biraz  minare gölgesi biraz davul tozu”ndan yapılan ilaçlar gibi istatistik de bir çok önemli gerçeği “olduğundan farklı” hale getirebilmekte.

Elbette eğitimli ve namuslu istatistikçilerin kesin ve bilimsel hesaplarına sözümüz yok. tıpkı fotoğraf makinesi ile bilgisayarın yalan söylemesinin olanaksız olduğu gibi. Yeter ki birileri dışarıdan müdahale etmesin!

“İyi ambalajlanmış bir istatistik Hitler’in büyük yalanından daha etkilidir. Hem yanlış yere götürür, hem de sizi kimse suçlayamaz.”

Kitabın başında yazar(ki en başından beri söylememişim kitabın yazarı Darrell Huff tır) kitabı karısına ithaf ettiğini şöyle belirtmiş

“Karıma,

haklı nedenlerle”

kadının yüz ifadesini merak ettim.

Kitabı her istatistikçinin veya istatistik öğrencisinin okuması gerekli bence. En azından elinde nasıl bir güç olduğunu anlamak için okumalı. E tabi bunun yanında nasıl kandırıldığını öğrenebilmek için her vatandaşın okuması gerekli. Gayet sade yazılmış, içinde pek terim bulunmuyor. Okusam anlamam gibi bi derdiniz olmasın yani. Haydi iyi okumalar.

• Benzer Yazılar
• Etiketler